بمعنى قصد چنان كه در صحاح ، قاموس ، مفردات ، اقرب ، مجمع ، جوامع الجامع ، نهايهء ابن اثير و غيره هست در نهج البلاغه اين كلمه سه بار آمده كه هر سه بمعنى قصد است اوّل در خطبهء 64 كه بياران خويش در صفين فرمود : « فصمدا صمدا حتّى ينجلى لكم عمود الحقّ » يعنى در قصد خود ثابت باشيد تا روشنى حق بر شما آشكار شود . اين جمله را در نهايه نيز نقل كرده است . دوم در خطبهء 125 كه دربارهء حكمين ( ابو موسى - عمرو عاص ) فرمود : « قد سبق استثناؤنا عليهما فى الحكومة بالعدل و الصّمد للحقّ سوء رأيهما » . يعنى : پيش از آنكه رأى ناپسند خود را صادر كنند بر آن دو شرط كرده بوديم كه حكم بعدل كنند و حق را قصد نمايند . « سوء » مفعول « سبق » است . سوم در خطبهء 184 كه دربارهء توحيد فرموده : « و لا صمده من اشار اليه و توهّمه » يعنى : خدا را قصد نكرده آنكه به او اشاره نموده و در ذهنش تصوير كرده است . در نهايه : از معاذ بن جموح در قتل ابو جهل نقل شده : « فصمدت له حتّى امكنتنى منه غرّة » يعنى او را قصد كردم تا غفلتش مرا از او متمكن نمود . در كافى كتاب التوحيد باب تأويل الصمد از ابو طالب عليه السّلام نقل شده : و بالجمرة القصوى اذا صمدوا لها . يؤمّون قذفا رأسها بالجنادل . يعنى سوگند به جمرهء دور آنگاه كه آن را قصد كنند و بسوى آن روند . ميخواهند سر آن را با سنگريزه ها بزنند . و نيز از شعراء جاهليت نقل شده : ما كنت احسب انّ بيتا ظاهرا للَّه فى اكناف مكَّة يصمد على هذا بايد معنى اللَّه الصمد را از قصد گرفت كه معناى اولى كلمه است و الف و لام آن ظاهرا براى عهد است . اللَّه الصمد يعنى : خدا همان مصمود و مقصود همه است كه در حوائج به او رو ميآورند و او را قصد